Fırsat Sitelerindeki Son Durum ve Türkiye Klasikleri

// Girişimcilik

Groupon modeli kuşkusuz son yılların en fırtınalı iş modeli oldu. Başlangıçta keskin grafikler ile başlayan model, kısa bir süre sonra inişe geçti. Bu rüzgarın öncesinde Özel Alışveriş Kulüpleri vardı, onlar tutarlı şekilde devam ediyorlar.

Fırsat modelinde 100ün üzerinde para harcanan site açıldı,10 tane sağlam site kaldı, güzel iş yapıyorlardı ama onlardan da kapanan oldu. Bombastik bunun örneklerinden biri, şuanda satışları durdurmuş durumda.

Peki neden böyle oluyor, böyle başarılı bir model kısa sürede ziyan ediliyor. Çok nedeni var, bu nedenlerin toplamına “Türkiye klasikleri” diyebiliriz.

Ben yaklaşık 6 aydır fırsat siteleriyle Ürün kategorisinde çalışıyorum. Sitemizde sattığımız ürünleri bu sitelere de verip oradan küçük kazançlar ve büyük kullanıcı kitlesi kazanmaya çalışıyoruz. Grupanya ağırlıklı olmak üzere, Grupfoni, Şehirfırsatı ve Yakala.co ile çalışma imkanımız oldu. Yani büyüklerin hepsi ile çalıştık ve neler dönüyor büyük oranda tecrübe sahibi olduk.

İşin tecrübesi haricinde Türkiye klasiklerine , büyük potansiyelimizin nasıl heba edildiğine bir kez daha şahit olduk. Sistemdeki çarpıklıkları paylaşmak istedim, aşk, ihanet, ihtiras… 

Sistemi Çarpıklığı
Fırsat sitelerinde ürün grubu, iyi işleyen iyi kazandıran bir grup. Sürkülasyon yüksek tutulduğunda arada çok yüksek adetlerde iyi marjlarda kar bırakan ürünler oluyor. Bunlar güzel para kazandırdığı gibi çok iyi bir reklam kanalıydı. Kullanıcılar fırsat sitesinden kodu alıp sitemize gelerek alışveriş yapıyordu. Herkesin memnun olduğu bir sistemdi ama fırsat siteleri tedarikçi kısmına iyi bir yönetim sergileyemedi ve işler karıştı. Sahadaki eleman sırf yüksek komisyonla ürün alıyor diye abudik gubidik firmalardan ürün alıp yayına koydu. Kargo süresi 7 iş günü ürünler satışa çıktı, bu 7 gün 10gün oldu, 14 gün oldu, ürün müşteriye gitmez oldu… Ürün müşteriye gitmedi ve şikayetler ayyukaya çıktı sırf %5 daha fazla komisyon için…

Bunu örneklendireyim ; Grupfoni’ye teklif ettiğimiz ürünü satış danışmanı ile komisyondan anlaşamadığımızdan, başka bir satış danışmanı başka bir firmadan daha yüksek fiyata çıktı o ürünü. Tam komisyonu bilemiyorum, yüksek komisyonla mı çıktı aynı komisyonla mı ama aradaki fark maksimum %5tir. Çarktaki farkı ise çok büyüktür, o firma ürünü en erken 6-7 günde kargoya verirken biz aynı gün kargo yapıyoruz, o firma telefonlara bakmıyor biz kesintisiz hizmet veriyoruz. Benzer bir çok çarpıklık var… Bu çarpıklıkların sistemde oluşturduğu sorunlardan dolayı fırsat siteleri bu modelden vazgeçti. Müşteri kullanıcı bilgilerini kuponu alırken giriyor yada daha sonra tekrar fırsat sitesi üzerinden sipariş geçiyor, fırsat siteleri kullanıcıları bilgilerini bize yolluyor, biz kargoya veriyoruz. Burada gecikmeler oluyor.Örneğin Şehirfırsatı bilgileri ürün yayından kalktıktan sonra gönderiyor, bu da ortalama 3gün sürüyor. 3 gün sonra gelen verilerde aynı gün kargoya verdiğimizi düşünürsek müşteriye ulaşması toplamda 5 günü buluyor. İnternetten bir ürün alıyorsunuz ve 5 gün sonra size ulaşıyor… Böyle güçlü bir modelde, bu süreç çok uzun, çünkü iş paylaşımı var, tüm işi aynı firma yapmıyor, herkes işini doğru yaparsa ürünün teslimat süresi maksimum 2gündür ve böyle olmalıdır ki çark sürekli dönsün. Başka bir sorun fırsat sitelerinden gelen müşteri bilgilerinin eksikliği; ad ve soyadı hanesinde sadece nry ve nry olan bilgiler geliyor, adres kısmını varın siz düşünün… İşleyişte yapılan bu değişiklik süreci iyileştirme yerine daha da kötüye götürüyor, kullanıcı olarak kazancımız olmadığından biz ancak yüksek karlarda ürün verebiliyoruz, bu ürün sirkülasyonunu düşürüyor, diğer taraftan boşalan alanda yeni firmalarla çalışıyorlar, o zamanda iş yine çorbaya dönüyor ve müşteri mağduriyetleri tavan yapıyor. Bu çarkta her şey bir birini çok etkilediğinden en ufak pürüz, sistemi yavaşlatıyor, büyük problemler çıkarabiliyor.
Bu sistem değişikliğinin bir diğer nedeni de fırsat sitelerini kullanarak kullanıcı elde eden bir çok tedarikçinin onlara rakip olması da etkili ama bu düşük bir etken.

Üçkağıtçılık
Fırsat sitelerinde en önemli pozisyonlardan biri sahadaki elemanlardır. Modelde çok etkili olan bu arkadaşlar, çarkın önemli dişlerinden biri oluyorlar ve çürük olurlarsa çarkta problem oluyor. Ki çok oluyor. Zamanla firmalarla olan ilişkilerinden dolayı, ürün tekliflerindeki fırlamalıklar mı dersiniz, fırsat sitesinden ayrılıp tedarikçilerin biriyle işbirliği yaparak fırsat sitelerine ürün verenden tutun, tedarikçiden yayına aldığı ürün bazında farklı çıkarlar sağlayanı var. Daha güzel bir entrika var ; fırsat sitesi elemanı Y firmadan temin ettiği A ürününü üstüne kar ekleyerek Z firmasına satıyor ve Z firmasından ürünü yayına çıkıyor. “Abi bu ürün şu firmada var, sen onu oradan al ben senden yayına çıkayım” .Böyle işte… Ve bu öyle küçük sitelerde olmuyor, bu olay Grupfoni.com’da oluyor… Aynı elemanla 15gündür bir sözleşme bile yapamadık. Geçen aradığımda Z firmasındaki eleman telefonunu açtı, C burada yok dışarıda ne zaman gelecek bilmiyorum. Düşünün benim kazancıma yön veren bir insanın telefonunu rakibim açıyor. 10dk sonra yolda karşılaştık o elemanla ve yanında rakibim vardı 
Ne dolaplar dönüyor ama değil mi  Ağlanacak haldeyiz haberimiz yok kendimizden, ondandır ki ben bu yazıyı bu kadar açık açık yazıyorum ki haberimiz olsun…

Çatışma
Kurum içi çatışmalar olmazsa olmaz. Olsun ama tadında olsun arkadaş. Fırsat sitelerinde tadını kaçırmış durumdalar. Ürün yöneticileri ile ters düşen saha elemanı üzerinden ürün çıkmanız imkansıza yakın. 30 ürün gönderirsiniz, 5i beğenilir, 3ü onaylanır, panele yansır ve haftalarca beklersiniz ki o ürün çıksın; çıktı mı yok çıkmadı 23ünde sözleşmesini yaptığımız ürünlerin yayın tarihi henüz belli değil. Şöyle diyordu satış danışmanımız “ onunla ters düştük, beni çekemiyor, sürekli beni engelliyor. Ama ben göstereceğim ona, o görecek gününü” … De güzelim biz iş yapamıyoruz, biz günümüzü nasıl kurtaracağız… Bu konuyu çözmek için bir ay önce firmaya gidip görüştüm ama henüz çözülmüş değil. Bugün firmaya rest çekmek zorunda kaldım; “panelimdeki ürünleri ya bu hafta çıkarsınız ya da hepsini iptal edin çıkmayın…”

Daha bir sürü şey var… İnanın mideniz bulanır, benim artık midem bulandı ve bu yazıyı yazmaya karar verdim. Yazıyı yazmadan önce de iş modelinde değişikliklere gitmeye karar verdim. Aylardır üzerine çalıştığımız girişimimizde iş ortaklarımızdaki bu çarpıklıklar bizi direk etkiliyor. Son zamanlarda internet girişimciliği gözde durumda ve ilgileniyorsanız duymuşsunuzdur, söylerler ya “iş planı”… Yalan arkadaş, Türkiye’de durum bu iken iş planı nasıl yapılır. Benim iş planım işler mi bu durumda, işlemez tabi. Benim planım, Ahmet’in planı, Mehmet’in planı işlemezse işler dönmez, çark işlemez…

Instagram 1 milyara satılınca her ülkede olduğu gibi Türkiye’de de heyecan yarattı. Her 1milyar söyleminde benim aklıma Sina Afra’nın ve Ersan Özer’in 1milyar hedefleri geliyor (benim favorim Markafoni Grubu yani Sina Afra) ve seviniyorum bizden 1milyar eden bir internet işi çıkacak diye. Ama böyle durumlar ile karşılaşınca pembe hayaller oluyor 1milyar. Benim ve benim gibi bir çok girişimci için de karamsar bir tablo oluyor, sekteler işi geliştirmemizi yavaşlatıyor. Bahsedilen planlar çöp oluyor.

Paylaşırsanız başkaları da okur


Etiketler:

Leave A Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir